De rat: benauwd ademen en knobbels onder de huid

Ratten zijn slimme, sociale dieren die het bij goede verzorging prima doen, maar ze hebben twee zwakke plekken die bij bijna elke rat vroeg of laat terugkomen: de luchtwegen en gezwellen onder de huid.

De luchtwegen

Vrijwel alle tamme ratten dragen een bacterie die de luchtwegen prikkelt, mycoplasma. Zolang de omstandigheden goed zijn, merk je daar niets van. Bij stof, ammoniak, tocht, rook, stress of ouderdom krijgt de infectie de overhand. Je hoort dan een snuivende ademhaling of klikjes en piepjes bij het inademen, vaak het duidelijkst als de rat in rust ligt. Verder zie je een ruwe, opgezette vacht, gewichtsverlies en een rat die minder actief wordt.

Een typisch signaal is een rood-bruine korst rond de neus en de ogen. Dat lijkt op bloed, maar het is porfyrine, een normale afscheiding uit een traanklier. Een beetje na het slapen is niet raar, maar veel ervan betekent altijd dat de rat ziek of gestrest is.

Luchtwegklachten zijn bij ratten meestal niet volledig weg te krijgen, maar wel goed onder controle te houden als je er vroeg bij bent. Wachten kost longweefsel dat niet terugkomt. Bel dus bij de eerste piepjes en niet pas bij benauwdheid.

Huisvesting

Gebruik stofarm bodemmateriaal en vermijd fijn zaagsel en sterk geurende houtkrullen. Zet de kooi in een ruimte waar niet gerookt of gespoten wordt, niet in de keuken en niet op de tocht. Verschoon vaak genoeg dat je geen ammoniak ruikt als je je hoofd bij de kooi houdt. Een hoge, goed geventileerde kooi met veel klimmogelijkheden werkt beter dan een afgesloten bak.

Knobbels

Gezwellen komen bij ratten heel veel voor. Vaak zijn het melkkliergezwellen; die kunnen overal op de onderkant van het lichaam zitten, van de oksels tot de liezen, en ze komen ook bij mannetjes voor. Meestal zijn ze goedaardig, maar ze groeien snel en kunnen zo groot worden dat de rat er niet meer goed mee kan lopen of dat de huid openbarst. Ook abcessen en andere gezwellen komen voor.

Een knobbel die klein is, laat zich veel makkelijker verwijderen dan een die al wekenlang gegroeid is. Laat een nieuw bultje daarom snel beoordelen in plaats van af te wachten. Tast je rat elke week rustig af: hals, oksels, buik, liezen en rug. Noteer wat je voelt en waar, dan zie je verschil in groei. Steriliseren op jonge leeftijd verkleint de kans op melkkliergezwellen.

Op leeftijd

Ratten worden meestal twee tot drie jaar. Bij oudere ratten zie je vaak zwakte in de achterhand, waardoor ze slepen of moeilijk klimmen. Pas dan de kooi aan met lage hellingen, zachte ondergrond en voer en water op de begane grond.

Dit is voorlichting van Dierenkliniek Zorg, geen diagnose. Twijfel je over je dier? Bel 0203693101 of maak een afspraak.

Lees ook